Ο Γιώργος Σκεύας επιστρέφει στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων – Λευτέρης Βογιατζής, παρουσιάζοντας για πρώτη φορά στην Ελλάδα τον Γίγαντα, το πολυβραβευμένο έργο του Mark Rosenblatt που γνώρισε θριαμβευτική υποδοχή σε Λονδίνο και Νέα Υόρκη. Με κεντρικό πρόσωπο τον Ρόαλντ Νταλ, εξετάζει πώς το ταλέντο μετατρέπεται σε κύρος, το κύρος σε προνόμιο και το προνόμιο γίνεται πρόκληση.
- Κριτική Κάτια Σωτηρίου
- Ημερομηνία Δημοσίευσης 15/11/2026

Καλοκαίρι του 1983. Ο συγγραφέας της «Ματίλντα» και του «Τσάρλι και το εργοστάσιο σοκολάτας» βρίσκεται στο σπίτι του, λίγο πριν από την κυκλοφορία των «Μαγισσών». Ένα πρόσφατο εμπρηστικό άρθρο του έχει προκαλέσει γενικευμένη κατακραυγή, αφήνοντας τη φήμη του να κρέμεται από μια κλωστή. Στη διάρκεια ενός φορτισμένου απογεύματος στο οικογενειακό του σπίτι, μια απρόσμενη αντιπαράθεση τον αναγκάζει να αναμετρηθεί με τις συνέπειες των λόγων του. Ανάμεσα στη δημόσια συγγνώμη και στον κίνδυνο να διακυβεύσει την υστεροφημία του, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σύγκρουση αρχών και υπερηφάνειας.
Το αντισημιτικό κείμενο του Νταλ που αποτελεί αφορμή για το έργο πυροδοτήθηκε κυρίως από τις μαζικές δολοφονίες, ιδιαίτερα παιδιών, που ακολούθησαν την εισβολή του Ισραήλ στον νότιο Λίβανο το 1982. Η μακάβρια χρονική σύμπτωση της πρεμιέρας ενός έργου που προετοιμαζόταν επί χρόνια αγγίζει σήμερα μια ανοιχτή πληγή. Ωστόσο έχει ενδιαφέρον ότι ο Ρόσενμπλατ θέτει ένα ακόμα σαφές ερώτημα: Μετριάζει άραγε η οργή του Νταλ για τα βομβαρδισμένα νοσοκομεία και τους ακρωτηριασμούς παιδιών τη βαρύτητα των ισοπεδωτικών του γενικεύσεων; Και, αντίστοιχα, δικαιολογείται η πίστη της κυρίας Στόουν στην ανάγκη ενός ασφαλούς τόπου, καθώς και στα δεινά που γέννησαν αυτή την ανάγκη, να υπηρετείται με τίμημα άλλες ανθρώπινες ζωές; Παρότι στο δεύτερο μέρος ο Ρόζενμπλατ εστιάζει περισσότερο στον ίδιο τον Νταλ, αφήνει τα ευρύτερα ερωτήματα ανοιχτά, καλώντας το κοινό να τα εξετάσει μέσα σε ένα διευρυμένο πλαίσιο. Έτσι αναδεικνύονται οι διαφορές ανάμεσα στην αμερικανική εβραϊκή κοινότητα της κυρίας Στόουν, και στην αγγλοεβραϊκή ταυτότητα του εκδότη του Νταλ, Τομ Μάσλερ. Ο τελευταίος υπερασπίζεται τον φίλο του, αποδίδοντας τη συμπεριφορά του σε μια μορφή βρετανικού «πειράγματος», που κατά την άποψή του δεν αποτελεί κατ’ ανάγκην ένδειξη αντισημιτισμού. Πρόκειται για θεατρική γραφή στην καλύτερη εκδοχή της, με στιβαρή δομή και εξαιρετική ακρίβεια, που αναδεικνύει με λεπτότητα την τεράστια πολυπλοκότητα που εξακολουθεί να διαμορφώνει και να διχάζει τις απόψεις γύρω από τα στερεότυπα για τους Εβραίους, τη θέση του Ισραήλ στο γεωπολιτικό τοπίο αλλά και τον κίνδυνο της συλλήβδην ταύτισης των Εβραίων με την ισραηλινή εξωτερική ιμπεριαλιστική πολιτική.

Η δραματουργική δύναμη του «Γίγαντα» βρίσκεται στην κατανομή των συμφερόντων. Οι άνθρωποι που συγκεντρώνονται γύρω από τον Νταλ επιθυμούν διαφορετικά πράγματα, ακόμη και όταν φαίνεται να επιδιώκουν την ίδια έκβαση. Η δημόσια συγγνώμη μπορεί να σημαίνει αποκατάσταση μιας επαγγελματικής ισορροπίας, αναγνώριση μιας προσβολής ή επιστροφή στην ασφάλεια της καθημερινότητας. Αυτές οι διαφορετικές προσδοκίες προσδίδουν στις συνομιλίες εσωτερική κίνηση. Κάθε συμφωνία παραμένει εύθραυστη, καθώς πίσω από τις κοινές λέξεις επιμένουν διαφορετικές ανάγκες.
Εδώ αναδεικνύεται η ποιότητα ενός κειμένου που γνωρίζει να παράγει δράση μέσα από τον διάλογο. Μια διευκρίνιση αλλάζει τον συσχετισμό ισχύος. Μια ερώτηση απαιτεί από τον συνομιλητή να εγκαταλείψει την ασφάλεια της γενικότητας. Μια απόπειρα υπεράσπισης εκθέτει βαθύτερες πεποιθήσεις. Η σύγκρουση εξελίσσεται μέσα από αυτές τις μικρές μετακινήσεις, ώσπου το βάρος όσων έχουν ειπωθεί περιορίζει δραστικά τη δυνατότητα συνεννόησης : οι λέξεις μεταβάλλουν διαρκώς την κατάσταση που υποτίθεται ότι επιχειρούν να εξηγήσουν. Η γραφή του Ρόζενμπλατ ξεχωρίζει τόσο για τη δημιουργία και την εξέλιξη των χαρακτήρων όσο και για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται αυτή τη δύσκολη συζήτηση. Προκλητική και απαιτητική, ανοίγει νέες οπτικές μέσα από κάθε πτυχή μιας αντιπαράθεσης που αναπτύσσεται με ισορροπία. Όταν έγραφε αυτές τις σκηνές διανοητικής αναμέτρησης, πιθανότατα αγνοούσε πόσο επίκαιρες θα γίνονταν και πόσο έντονα θα εξακολουθούσαν να αντηχούν μέσα από τις αναλογίες τους με τον σύγχρονο κόσμο, αφού λίγες μέρες μετά τη δημοσίευση του έργου του το 2023 ξέσπασε η νέα επίθεση του Ισραήλ στην Παλαιστίνη.
Η σκηνοθετική προσέγγιση του Γιώργου Σκεύα συναντά αυτό το υλικό που προσφέρει πλούσιο πεδίο για θέατρο σχέσεων και ιδεών. Η πρόθεση του Σκεύα να συνδέσει τον νατουραλιστικό κόσμο της συνάντησης με στοιχεία από τη φαντασία του Νταλ προσφέρει έναν εύστοχο ερμηνευτικό άξονα. Το παραμυθιακό σύμπαν του συγγραφέα, με τους απειλητικούς ενηλίκους και τις άνισες αναμετρήσεις ισχύος, επιστρέφει ως τρόπος ανάγνωσης του ίδιου του δημιουργού. Ο τίτλος αποκτά έτσι πολλαπλή σημασία: δηλώνει το καλλιτεχνικό ανάστημα, τη δημόσια επιρροή και τον χώρο που μπορεί να καταλάβει μια προσωπικότητα στις ζωές των άλλων.
Το μαύρο χιούμορ αξιοποιείται με ευρηματικότητα στην παράσταση, ενώ το ζήτημα του διαχωρισμού του έργου από τον δημιουργό του θίγεται διακριτικά και ενσωματώνεται οργανικά στις τοποθετήσεις του Τομ και της Τζέσι. Είναι ένας δημιουργός τελικά «Γίγαντας» αν δεν παίρνει θέση απέναντι στα μεγάλα γεγονότα της εποχής του; Και πρέπει να αποδοκιμάζεται η δημιουργία αν οι απόψεις του προκαλούν διχασμό; Αυτά είναι βασικά ερωτήματα που θέτει ο Ρόζενμπλατ με μια αδυσώπητη γραφή σε αυτές τις δύο ώρες θεάτρου, με τον σταθερό ρυθμό και την έντονη φόρτιση, όπου το άμεσο βίωμα, οι αιτίες του και οι πιθανές συνέπειές του αιωρούνται ταυτόχρονα στην ατμόσφαιρα. Ο εν μέρει μυθοπλαστικός Νταλ του, είναι μια «ανθρώπινη παγίδα έτοιμη να εκραγεί»: διαθέτει οξύτατη ευφυΐα, μπορεί να στρέφει επιχειρήματα και λέξεις προς καινούργιες σημασίες και απολαμβάνει ολοφάνερα την αναμέτρηση, σαν να την προκάλεσε μόνο και μόνο για τη χαρά της σύγκρουσης.

Ο Άρης Λεμπεσόπουλος δίνει στον Νταλ το απαραίτητο κέντρο βάρους: την αίσθηση ενός ανθρώπου που έχει συνηθίσει να οργανώνει την προσοχή των άλλων γύρω του. Η δύναμη της ερμηνείας του βρίσκεται στη σύνδεση της πνευματικής οξύτητας με την ανάγκη επικράτησης. Το χιούμορ, η ευστροφία και η αυτοπεποίθηση λειτουργούν ως τρόποι επαφής και ως μέσα ελέγχου. Ο Νταλ του διαθέτει τη γοητεία που εξηγεί την επιρροή του· παράλληλα, αφήνει να φανεί πόσο προσωπικά βιώνει κάθε αμφισβήτηση.
Ο Λεμπεσόπουλος αναδεικνύει ιδιαίτερα τη διαφορά ανάμεσα στο να συμμετέχει κάποιος σε μια συζήτηση και στο να θεωρεί αυτονόητο ότι δικαιούται να ορίζει τους όρους της. Ο ήρωάς του διεκδικεί διαρκώς αυτή τη δεύτερη θέση. Επιθυμεί κατανόηση, προσοχή και αναγνώριση, ενώ αντιμετωπίζει την απαίτηση αυτοεξέτασης ως επέμβαση στην προσωπική του κυριαρχία. Έτσι, η επιμονή του αποκτά ψυχολογικό βάθος: κάθε υποχώρηση μοιάζει να απειλεί κάτι μεγαλύτερο από το επιχείρημα της στιγμής. Αυτό δίνει και στην ερμηνεία του Λεμπεσόπουλου την ουσιαστική της βαρύτητα: ο χαρακτήρας παραμένει αναγνωρίσιμος μέσα στις αντιφάσεις του. Η καλλιτεχνική αξία, η ανθρώπινη ευαισθησία και η αλαζονεία κατοικούν στο ίδιο πρόσωπο. Η συνύπαρξή τους απαιτεί από τον θεατή συνεχή εγρήγορση, καθώς η γοητεία γεννά εγγύτητα και όσα ακούγονται επιβάλλουν επανεκτίμηση.

Η Αμαλία Αρσένη, ως η Εβραία Τζέσι Στόουν, ερμηνευτικά ώριμη, σταθερή και με ήρεμη γοητεία αναλαμβάνει έναν κομβικό ρόλο: φέρνει απέναντι στον διάσημο συγγραφέα έναν άνθρωπο για τον οποίο η συζήτηση έχει άμεσο προσωπικό διακύβευμα. Η δύναμη της ερμηνευτικής της πρότασης βρίσκεται στην ενότητα της επαγγελματικής συγκρότησης και της ανθρώπινης ευαισθησίας. Η Τζέσι χρειάζεται να ακουστεί μέσα σε ένα περιβάλλον που έχει ήδη διαμορφώσει τις ιεραρχίες του. Η ερμηνευτική της στιγμή όταν η ηρωίδα της χάνει την υπομονή και την αυτοκυριαρχία της και κατακεραυνώνει τον οικοδεσπότη της με ένα ξέσπασμα γεμάτο ένταση και πάθος, που κλείνει το πρώτο μέρος, εγγράφεται ως μια από τις κορυφαίες στιγμές της παράστασης.

Ο Χάρης Χαραλάμπους – Καζέπης, στον ρόλο του Τομ Μάσλερ, υπηρετεί μια εξίσου ενδιαφέρουσα περιοχή του έργου: τη λεπτή σχέση ανάμεσα στην προσωπική κρίση και την επαγγελματική εξάρτηση. Ο εκδότης γνωρίζει την αξία του συγγραφέα και καταλαβαίνει τη σημασία της κρίσης. Η ερμηνεία του φωτίζει τη σύνθετη εργασία της διαμεσολάβησης, εκεί όπου η διπλωματία, η οικειότητα και το συμφέρον συναντιούνται στην ίδια φράση. Είναι ένας ρόλος που εμπλουτίζει αποφασιστικά τη σύγκρουση, προσθέτοντας τις αποχρώσεις της μακρόχρονης συνεργασίας.
Η Ελένη Ρουσσινού, ως Φελίσιτι «Λίσι» Κρόσλαντ, δίνει χώρο στην ιδιωτική διάσταση της ιστορίας. Μέσα από τη δική της θέση αναδύεται η καθημερινότητα της συμβίωσης με μια ισχυρή προσωπικότητα: η φροντίδα, η εξοικείωση, η προσπάθεια να διατηρηθεί μια ισορροπία. Η ήρεμη ερμηνευτική της συμβολή της είναι ουσιαστική, καθώς υπενθυμίζει ότι κάθε δημόσια σύγκρουση συνεχίζει να υπάρχει μέσα σε ένα σπίτι, ανάμεσα σε ανθρώπους που μοιράζονται τη ζωή τους.
Η Γιώτα Καραχάλιου, ως Χάλι, συμπληρώνει το σύνολο με έναν ρόλο που διευρύνει το κοινωνικό πεδίο της συνάντησης. Η παρουσία της στρέφει το βλέμμα προς την καθημερινή λειτουργία αυτού του κόσμου και προς τις διαφορές θέσης ανάμεσα σε όσους τον κατοικούν. Και οι πέντε χαρακτήρες προσφέρουν διαφορετικές προσβάσεις στο ίδιο κεντρικό ζήτημα: πώς συνυπάρχουμε με την ισχύ και ποιο τίμημα συνεπάγεται η αμφισβήτησή της.
Με πνευματική οξύτητα, πάθος και μαύρο χιούμορ, η γραφή του Ρόζενμπλατ διαθέτει εξαιρετικό πλούτο αποχρώσεων, αναπτύσσοντας μια γοητευτική και ισορροπημένη αντιπαράθεση. Ο «Γίγαντας» αφήνει τελικά ανοιχτή μια απαιτητική σχέση ανάμεσα στην αγάπη και στην κρίση. Μπορούμε να διατηρούμε όσα μας πρόσφερε ένα έργο και συγχρόνως να εξετάζουμε με αυστηρότητα τον λόγο του δημιουργού του. Η παράσταση στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων δίνει σε αυτή τη διαδικασία θεατρικό σώμα, ανθρώπινη ένταση και εξαιρετική διαλογική ακρίβεια. Και ο κεντρικός του ήρωας αποκτά το πραγματικό του μέγεθος τη στιγμή που οι άλλοι αρχίζουν να διεκδικούν τον δικό τους χώρο απέναντί του. Είναι μια παράσταση που κατατάσσεται ήδη στις σημαντικές παραστάσεις της χρονιάς.
Σκηνοθεσία – Μετάφραση: Γιώργος Σκεύας
Σκηνικό – κοστούμια: Γιώργος Σκεύας
Μουσική – Sound design: Σήμη Τσιλαλή
Φωτισμοί: Χρήστος Τζιόγκας
Ρόαλντ Νταλ: Άρης Λεμπεσόπουλος
Τομ Μάσλερ: Χάρης Χαραλάμπους – Καζέπης
Τζέσι Στόουν: Αμαλία Αρσένη
Φελίσιτι «Λίσι» Κρόσλαντ: Ελένη Ρουσσινού
Χάλι: Γιώτα Καραχάλιου
Βοηθός σκηνοθέτη: Γιώτα Καραχάλιου
Βοηθός σκηνογράφου – ενδυματολόγου: Έμιλυ Κουκουτσάκη
Βοηθός μουσικού: Γιώργος Γ. Σκεύας
Κομμώσεις: Κωνσταντίνος Κολιούσης
Μακιγιάζ: Χρύσα Ράικου
Φωτογραφίες: Αντρέας Σιμόπουλος
Οπτική ταυτότητα: Primitiv Design Studio
Επικοινωνία: Μάρθα Κοσκινά